Stan faktyczny: Pan Ryszard W. zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych w M. na stanowisku nauczyciela ze stopniem stażysty wystąpił 28 sierpnia 2001 r. do dyrektora zespołu szkół z wnioskiem o wyrażenie zgody na rozpoczęcie z dniem 1 września 2001 r. stażu na stopień nauczyciela mianowanego z jednoczesną prośbą o skrócenie stażu do 9 miesięcy, na podstawie przepisów art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lutego 2000 r.→ Podstawa prawna SN. Dyrektor 10 września 2001r. na piśmie odmówił uwzględnienia tego wniosku, uzasadniając, że nauczyciel nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych niezbędnych do uzyskania kolejnego stopnia awansu (art. 9b ust. 1 pkt 1 KN). Nauczyciel odwołał się do starosty, który utrzymał w mocy decyzję dyrektora. W związku z tym Ryszard W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zdaniem Ryszarda W. dyrektor i starosta nie wskazali mu w swoich decyzjach trybu odwoławczego i zinterpretowali przepisy na jego niekorzyść. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż wniosek Ryszarda W. z 28 sierpnia 2001 r. w sprawie podjęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego nie mógł być uwzględniony, gdyż musi on najpierw uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego.
Rozstrzygnięcie Sądu: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu 12 lipca 2002 r. sprawy ze skargi Ryszarda W. na decyzję starosty z 11 stycznia 2002 r. o odmowie dopuszczenia go do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego stwierdził stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji starosty oraz dyrektora szkoły.
Nauczyciel rozpoczyna staż z dniem nawiązania stosunku pracy, nauczyciel kontraktowy i nauczyciel mianowany z dniem 1 września (w aktualnym brzmieniu przepisu – z początkiem roku szkolnego) na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły (art. 9g ust. 1 KN). Przepisy nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ (w tym dyrektora szkoły) decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu albo decyzji odmawiającej takiego dopuszczenia. Jeżeli nauczyciel spełnia ustawowe wymagania uzasadniające ubieganie się o wyższy stopień awansu zawodowego, to warunkiem rozpoczęcia stażu jest jedynie jego wniosek o staż, skierowany do dyrektora szkoły.
Kiedy decyzja o odmowie nadania stopnia awansu jest konieczna?
Odmienna sytuacja zachodzi wówczas, gdy nauczyciel nie spełnia warunków do nadania kolejnego stopnia awansu, określonych w art. 9b ust. 1 KN, np. nie posiada kwalifikacji zawodowych. Wówczas nauczycielowi zwracającemu się o staż należy odmówić nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego. W przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków do nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w art. 9b ust. 4 pkt 2-4 KN, wydaje decyzję o odmowie nadania takiego stopnia (art. 9b ust. 6 KN). Dyrektor szkoły albo właściwy organ nie może odmówić przyjęcia wniosku o rozpoczęcie stażu, może natomiast odmówić nadania stopnia awansu zawodowego, jeśli nauczyciela nie spełnia, któregoś z wymagań, np. nie jest zatrudniony zgodnie z kwalifikacjami.
Komentarz Eksperta: Jeżeli Twój nauczyciel spełnia określone Kartą Nauczyciela (art. 9b ust.1) wymagania niezbędne do ubiegania się o kolejne stopnie awansu, w celu rozpoczęcia przez niego stażu nie musisz podejmować żadnych czynności lub wydawać decyzji. Warunkiem rozpoczęcia stażu przez takiego nauczyciela jest złożenie w tej sprawie wniosku do Ciebie jako dyrektora szkoły. Natomiast jeżeli nauczyciel nie spełnia warunków do nadania mu kolejnego stopnia awansu wówczas powinieneś wydać mu decyzję odmawiającą nadania stopnia.
Podstawa prawna:
Ustawa z 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) – art. 9 ust. 1, 9b ust. 1 pkt 1 i ust. 6, art. 9b ust. 4 pkt 2-4, art. 9g ust. 1,
Ustawa z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) – art. 7 ust. 2 pkt 1.
Orzecznictwo:
Wyrok NSA w Warszawie z 12 lipca 2002 r. (II SA 336/02).